Poreski rjecnik
Rjecnik kljucnih poreskih i poslovnih pojmova u Crnoj Gori. 36 termina sa objašnjenjima i primjerima.
PDV (Porez na dodatu vrijednost)
PDV (Porez na dodatu vrijednost) je indirektni porez na potrošnju koji se obračunava u svakoj fazi prometa dobara i usluga. Crna Gora primjenjuje tri stope: opšta 21%, snižena I 15%, snižena II 7%.
EFI (Elektronska fiskalizacija)
EFI (Elektronska fiskalizacija) je sistem Poreske uprave Crne Gore za elektronsku fiskalizaciju računa u realnom vremenu. Svaki račun mora biti prijavljen serveru Poreske uprave i dobiti jedinstveni identifikacioni kod (JIKR).
IKOF (Identifikacioni kod obveznika fiskalizacije)
IKOF (IIC - Issuer Identification Code) je 32-znakni heksadecimalni kod koji obveznik fiskalizacije generiše za svaki račun. Računa se kao MD5 heš RSA-SHA256 potpisa ključnih podataka računa, koristeći privatni ključ iz SEP certifikata.
JIKR (Jedinstveni identifikacioni kod računa)
JIKR (FIC - Fiscal Identification Code) je jedinstveni kod koji SEP server Poreske uprave dodijeljuje svakom računu nakon uspješne fiskalizacije. Prisustvo JIKR-a na računu potvrđuje da je račun pravilno prijavljen poreskim organima.
SEP (Sistem za elektronsku prijavu)
SEP (sep.tax.gov.me) je web portal Poreske uprave Crne Gore putem kojeg se obveznici registruju za EFI, upravljaju kodovima (SoftCode, BusinUnitCode, TCRCode, OperatorCode) i preuzimaju PKCS#12 certifikate za digitalno potpisivanje računa.
Paušalac (paušalno oporezivanje)
Paušalac je preduzetnik koji porez na dohodak plaća na osnovu paušalno utvrđenog prihoda, bez obaveze vođenja poslovnih knjiga. Primjenjuje se sistem priznatih troškova prema grupama djelatnosti.
Preduzetnik
Preduzetnik je fizičko lice koje obavlja privrednu djelatnost radi sticanja dobiti. Za razliku od paušalca, vodi poslovne knjige i plaća porez na stvarno ostvaren dohodak.
DOO (Društvo sa ograničenom odgovornošću)
DOO (Društvo sa ograničenom odgovornošću) je najčešća forma pravnog lica u Crnoj Gori. Osnivač odgovara samo do visine uloženog kapitala. Minimalni osnivački kapital je €1.
Porez na dobit pravnih lica (CIT)
Porez na dobit pravnih lica u Crnoj Gori je progresivan: 9% za dobit do €100.000, 12% za €100.000–€1.500.000, i 15% za dobit iznad €1.500.000.
Porez na dohodak fizičkih lica (PIT)
Porez na dohodak fizičkih lica primjenjuje progresivne stope: 9% do prosječne zarade i 15% iznad, po programu Evropa sad 2 (Europe Now 2).
PIB (Poreski identifikacioni broj)
PIB (Poreski identifikacioni broj) je osmocifreni identifikator koji Poreska uprava dodijeljuje svakom poreskom obvezniku u Crnoj Gori - i fizičkim i pravnim licima.
JMBG (Jedinstveni matični broj građana)
JMBG je 13-cifren identifikacioni broj sa strukturom: DDMMGGG-RR-BBB-K, gdje su DD dan, MM mjesec, GGG zadnje 3 cifre godine, RR regionalni kod, BBB redni broj (parni za žene) i K kontrolna cifra.
PR PDV-2 (Prijava poreza na dodatu vrijednost)
PR PDV-2 je obrazac za mjesečnu prijavu poreza na dodatu vrijednost u Crnoj Gori. Podnosi se do 15. u mjesecu za prethodni poreski period.
Model 18 (poziv na broj za uplatu poreza)
Model 18 je standardizovani format poziva na broj odobrenja koji se koristi za uplate poreza u Crnoj Gori. Omogućava automatsku identifikaciju obveznika i vrste poreza.
Poreska uprava Crne Gore
Poreska uprava Crne Gore (www.tax.gov.me) je organ državne uprave nadležan za utvrđivanje, kontrolu i naplatu poreza. Upravlja EFI sistemom, PDV registrom i poreskim prijavama.
CRPS (Centralni registar privrednih subjekata)
CRPS (Centralni registar privrednih subjekata) je jedinstvena baza podataka o svim registrovanim privrednim subjektima u Crnoj Gori - DOO, AD, preduzetnicima i drugim oblicima.
CBCG (Centralna banka Crne Gore)
CBCG (Centralna banka Crne Gore) je centralna monetarna institucija. Crna Gora koristi EUR kao valutu (unilateralna euroizacija), pa CBCG nema klasičnu monetarnu politiku, ali nadzire bankarski sistem.
Amortizacija (porezna amortizacija)
Porezna amortizacija u Crnoj Gori primjenjuje degresivnu metodu sa 5 grupa sredstava. Grupa I (zgrade): 2.5%, Grupa II (oprema): 10%, Grupa III (transportna sredstva): 15%, Grupa IV (IT oprema): 25%, Grupa V (softver, IP): 33.3%.
Prirez na porez na dohodak
Prirez je lokalni porez koji opštine u Crnoj Gori naplaćuju kao procenat na utvrđeni porez na dohodak fizičkih lica. Stopa zavisi od opštine.
Kontni okvir za privredna društva
Kontni okvir je sistematizirani popis svih računa (konta) koji se koriste u dvostavnom knjigovodstvu. Crna Gora primjenjuje kontni okvir usklađen sa MSFI (Međunarodnim standardima finansijskog izvještavanja).
IRMS (Integrisani sistem za upravljanje prihodima)
IRMS (Integrisani sistem za upravljanje prihodima) je novi digitalni portal Poreske uprave Crne Gore, aktivan od 12. januara 2026, koji je zamijenio CRPS i TAXIS sisteme.
Europe Now 2 (reforma doprinosa)
Europe Now 2 je druga faza reformskog paketa koji je drasticno snizio doprinose na zarade: PIO smanjen na 10%, zdravstveno osiguranje ukinuto sa zarada.
Progresivni porez na dohodak (0%/9%/15%)
Porez na dohodak u Crnoj Gori je progresivan sa tri stope: 0% do €700, 9% za €700-1.000, 15% iznad €1.000 mjesecno.
Progresivni porez na dobit (9%/12%/15%)
Crna Gora primjenjuje progresivni porez na dobit: 9% do €100.000, 12% za €100.001-1.500.000, 15% iznad €1.500.000.
Minimalna zarada 2026 (€600/€800)
Crna Gora primjenjuje dvostepeni sistem minimalne zarade: €600/mjesec neto za radnike sa srednjom školom ili nižim obrazovanjem, €800/mjesec neto za univerzitetske diplome.
Novi Zakon o privrednim drustvima (2025)
Novi Zakon o privrednim drustvima (Sl. list 90/2025, izmjene 121/2025) stupio je na snagu 13. avgusta 2025 sa punom primjenom od 1. januara 2026.
PDV 15% smanjena stopa (nova od 2025)
Nova smanjena stopa PDV-a od 15% uvedena je od 1. januara 2025 za specifične kategorije: hotelski smještaj, ugostiteljstvo (bezalkoholno), knjige, kulturne/sportske dogadjaje, solarne panele, frizerstvo i marine.
Porez na dividende (15% WHT)
Porez na dividende u Crnoj Gori iznosi 15% po odbitku za rezidente i nerezidente, a 30% za isplate u jurisdikcije sa poreskim rajevima.
IOPPD (mjesecna prijava zarada)
IOPPD je mjesecni obrazac za prijavu poreza na dohodak i doprinosa na zarade koji poslodavci podnose Poreskoj upravi za svakog zaposlenog.
Slobodna zona (Free Zone)
Slobodne zone u Crnoj Gori nude PDV 0% na isporuke u zonu, carinske olaksice i smanjeni porez na dobit za firme koje posluju unutar zone.
e-firma (elektronska registracija)
e-firma je elektronski portal za registraciju privrednih subjekata kod CRPS-a, koji omogucava podnošenje zahtjeva za registraciju bez fizickog dolaska.
Obrazac PR-PDV (zahtjev za PDV registraciju)
Obrazac PR-PDV je formular za podnošenje zahtjeva za registraciju u sistem PDV-a kod regionalne kancelarije Poreske uprave.
Olaksice za nerazvijene opštine
Firme osnovane u nerazvijenim opštinama (indeks razvijenosti ispod 75% nacionalnog prosjeka) mogu dobiti oslobadjanje od poreza na dobit na 8 godina, do maksimalno €200.000.
ME prefiks za PDV (od 2026)
Od 1. januara 2026, svi PDV identifikacioni brojevi u Crnoj Gori nose prefiks 'ME' ispred PIB-a, uskladjujuci se sa EU VIES formatom u okviru procesa pristupanja EU.
UIDO (Ugovori o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja)
UIDO (Ugovori o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja) su bilateralni sporazumi kojima Crna Gora reguliše poreski tretman prekogranicnih prihoda sa 44+ zemalja.
Fakturisanje prema inostranstvu iz CG
Usluge IT, konsaltinga, inzenjeringa prema EU klijentima nisu oporezive crnogorskim PDV-om jer je mjesto izvrsenja kod primaoca (cl. 17 Zakona o PDV).