Fjalor financiar
Të gjithë termat për tatime, faturim dhe biznes në Maqedoninë e Veriut — të shpjeguara thjesht, me shembuj.
TVSH (Tatim mbi vlerën e shtuar)
TVSH (Tatim mbi vlerën e shtuar) është tatim indirekt që ngarkohet në çdo fazë të prodhimit dhe shpërndarjes së mallrave…
e-Fatura
e-Fatura është sistem për lëshim dhe pranim elektronik të faturave i menaxhuar nga Drejtoria e të Hyrave Publike (UJP). …
Fatura
Fatura është dokument biznesi që lëshohet nga shitësi për blerësin për shërbime të kryera ose mallra të dorëzuara. Fatur…
Nota kreditore
Nota kreditore është dokument me të cilin shitësi ul detyrimin e blerësit. Lëshohet për reklamime, kthim mallrash, gabim…
Profatura
Profatura është dokument që duket si faturë por nuk ka vlefshmëri tatimore. Përdoret për pagesa paraprake, oferta ose ne…
EDB (Numri unik tatimor)
EDB është numri unik tatimor prej 13 shifrave që identifikon çdo tatimpagues në Maqedoninë e Veriut. Lëshohet nga Drejto…
EMBS (Numri unik i regjistrimit)
EMBS është numri unik i regjistrimit prej 7 shifrave që identifikon çdo subjekt biznesi të regjistruar në Regjistrin Qen…
SHPKNJP (Shoqëri me përgjegjësi të kufizuar e një personi)
SHPKNJP është formë juridike e shoqërisë tregtare me një themelues. Themeluesi përgjigjet vetëm deri në lartësinë e kont…
SHPK (Shoqëri me përgjegjësi të kufizuar)
SHPK është shoqëri tregtare me dy ose më shumë ortakë. Secili përgjigjet vetëm deri në lartësinë e kontributit të vet.…
Ofertë (Kuotë)
Oferta është dokument biznesi me të cilin ofroni shërbime ose mallra një klienti potencial. Nuk është ligjërisht detyrue…
UBL XML
UBL (Universal Business Language) XML është format i standardizuar për dokumente elektronike biznesi. Versioni 2.1 përdo…
Tatimi mbi fitimin
Tatimi mbi fitimin është tatim direkt që paguhet mbi fitimin neto të personave juridikë. Norma është 10% (1% për mikro b…
Kupon fiskal
Kuponi fiskal është dokument i lëshuar nga aparati fiskal që evidencon transaksionin me para në dorë. I detyrueshëm për …
Kontribute sociale
Kontributet sociale janë pagesa të detyrueshme për sigurim pensional (18.8%), shëndetësor (7.5%) dhe papunësi (1.2%), gj…
Deklarata e TVSH-së (DDV-04)
Deklarata e TVSH-së (formulari DDV-04) është formular tatimor i detyrueshëm përmes të cilit tatimpaguesit e TVSH-së dekl…
Norma e reduktuar e TVSH-së (5%)
Norma e reduktuar e TVSH-së prej 5% zbatohet për mallra dhe shërbime të caktuara që konsiderohen nevoja bazë. Norma stan…
Nota debitore
Nota debitore është dokument me të cilin shitësi rrit detyrimin e blerësit. Lëshohet kur shuma e faturuar është shumë e …
Faturë e stornuar (anuluar)
Fatura e stornuar është dokument që anulon plotësisht një faturë të lëshuar më parë. Ndryshe nga nota kreditore (që ësht…
Kontabiliteti
Kontabiliteti është evidencimi sistematik, klasifikimi dhe përmbledhja e transaksioneve financiare të biznesit. Në Maqed…
Bilanci i gjendjes
Bilanci i gjendjes është raport financiar që paraqet aktivet (pasuritë), detyrimet (pasivet) dhe kapitalin e biznesit në…
Bilanci i suksesit (Pasqyra e të ardhurave)
Bilanci i suksesit (P&L) është raport financiar që paraqet të ardhurat dhe shpenzimet e biznesit për një periudhë (zakon…
Të ardhura (Revenue)
Të ardhurat janë shuma totale e parave ose arkëtueshmeve që biznesi realizon nga shitja e mallrave, kryerja e shërbimeve…
Shpenzime (Kosto)
Shpenzimi është çdo kosto që biznesi bën për realizimin e të ardhurave — nga pagat dhe qiraja deri te materialet dhe amo…
Amortizimi
Amortizimi është shpërndarja sistematike e vlerës së blerjes së një aktivi afatgjatë (pajisje, automjete, softuer) përgj…
Rrjedha e parasë (Cash Flow)
Rrjedha e parasë është lëvizja e parave brenda dhe jashtë biznesit. Rrjedhë pozitive do të thotë se hyjnë më shumë para …
Libri i madh (Ledger)
Libri i madh është evidenca qendrore kontabël ku regjistrohen të gjitha transaksionet financiare të biznesit, të organiz…
Arkëtueshme (nga blerësit)
Arkëtueshmet janë shuma që klientët i detyrohen biznesit tuaj për mallra të dorëzuara ose shërbime të kryera për të cila…
Detyrime ndaj furnitorëve
Detyrimet ndaj furnitorëve janë shuma që biznesi juaj u detyrohet furnitorëve për mallra ose shërbime të pranuara për të…
Inventari (Stoqet)
Inventari janë mallra, lëndë të para dhe produkte të gatshme që biznesi i mban për shitje ose përdorim në prodhim. Ato j…
Tatimi personal mbi të ardhurat
Tatimi personal mbi të ardhurat është tatim që paguhet mbi të ardhurat e personave fizikë — paga, honorare, dividendë, t…
Paga neto dhe bruto
Paga bruto është shuma totale e pagës para zbritjeve. Paga neto është shuma që punëtori merr në llogari — pas zbritjes s…
Llogaria vjetore (Pasqyrat financiare)
Llogaria vjetore është tërësia e raporteve financiare që çdo shoqëri tregtare duhet t'i përgatisë dhe dorëzojë për çdo v…
Libri i të ardhurave dhe shpenzimeve
Libri i të ardhurave dhe shpenzimeve është evidencë kontabël e thjeshtuar për biznese të vogla dhe kryerës të pavarur që…
Fitimi dhe humbja
Fitimi është diferenca pozitive mes të ardhurave dhe shpenzimeve të biznesit, ndërsa humbja është diferenca negative. Fi…
Fletëdërgesa (Fletëshoqërimi)
Fletëdërgesa është dokument që shoqëron mallin gjatë transportit nga shitësi te blerësi. Konfirmon që malli është dërgua…
Porosi (Purchase Order)
Porosia është dokument biznesi që blerësi ia dërgon furnitorit me të cilin formalisht kërkon dorëzimin e mallrave ose sh…
Kontrata për shërbime (Kontrata e veprës)
Kontrata për shërbime është dokument ligjor që përcakton kushtet nën të cilat një palë (ofrues) kryen shërbime për palën…
Pagesë paraprake (Avans)
Pagesa paraprake është pagesë e pjesshme ose e plotë para kryerjes së shërbimit ose dorëzimit të mallit. Në Maqedoninë e…
Afati i pagesës
Afati i pagesës është periudha brenda së cilës blerësi duhet të paguajë faturën. Shënohet në çdo faturë dhe mund të bëhe…
Interesi i vonesës (penalizues)
Interesi i vonesës është gjobë ligjore për pagesë të vonuar të detyrimit monetar. Llogaritet automatikisht nga dita pas …
Nënshkrimi dixhital (XAdES)
Nënshkrimi dixhital është mekanizëm kriptografik që verifikon autenticitetin dhe integritetin e dokumentit elektronik. P…
Kodi QR për pagesë
Kodi QR për pagesë është barkod matricor në faturë që përmban të gjitha të dhënat e pagesës (IBAN, shuma, referenca). Kl…
Ekstrakti bankar
Ekstrakti bankar është dokument nga banka që paraqet të gjitha transaksionet (hyrje dhe dalje) të llogarisë afariste për…
Llogaria transaksionale (Llogaria afariste)
Llogaria transaksionale (afariste) është llogari bankare përmes së cilës personi juridik kryen të gjitha pagesat afarist…
Kursi i këmbimit (Kursi valutor)
Kursi i këmbimit është raporti i vlerës së denarit maqedonas (MKD) ndaj valutës së huaj. Për bizneset që faturojnë në EU…
Dividenda
Dividenda është pjesë e fitimit neto të shoqërisë që u paguhet pronarëve (ortakëve/aksionarëve). Në MK, dividenda i nëns…
Tatimi i mbajtur në burim
Tatimi i mbajtur në burim është tatim që mbahet gjatë pagesës ndaj kompanive/personave jorezidente. Paguesi (kompania ma…
Kompensimi (Barazimi)
Kompensimi është mënyrë e shuarjes së detyrimeve ndërsjellta kur dy palë i detyrohen njëra-tjetrës. Në vend që të paguaj…
Cesioni (Transferimi i arkëtueshmeve)
Cesioni është akt ligjor me të cilin kreditori (cedent) transferon arkëtueshmen e tij tek një person i tretë (cesionar).…
Faturimi jashtë vendit
Faturimi jashtë vendit është lëshimi i faturave për klientë/kompani jashtë Maqedonisë së Veriut. Për shërbime ndaj klien…
Kredia (Huaja)
Kredia është produkt financiar ku banka i huazon fonde biznesit me detyrimin për kthim në këste me interes. Paraqet dety…
Lizingu (Qiraja financiare)
Lizingu është financim i blerjes së aktiveve (automjete, pajisje, pronë) ku përdoruesi paguan këste mujore për përdorim,…
Garancia bankare
Garancia bankare është instrument me të cilin banka garanton se do ta përmbushë detyrimin e klientit ndaj palës së tretë…
Faktoringu
Faktoringu është shërbim financiar ku biznesi i shet faturat e tij të paarkëtuara një kompanie faktoringu (faktor) me zb…
IBAN (Numri bankar ndërkombëtar)
IBAN (International Bank Account Number) është format i standardizuar ndërkombëtar për llogari bankare. Në Maqedoni, IBA…
Kodi SWIFT/BIC
Kodi SWIFT/BIC është identifikues unik i bankës në sistemin ndërkombëtar të pagesave. Nevojitet për pranimin dhe dërgimi…
Llogaria devizore (në valutë të huaj)
Llogaria devizore është llogari bankare në valutë të huaj (zakonisht EUR, USD) e lidhur me llogarinë tuaj afariste në de…
Regjistrimi për TVSH
Regjistrimi për TVSH është procedura me të cilën biznesi regjistrohet si tatimpagues i TVSH-së tek UJP, me të drejtën dh…
Tatimi mbi pronën
Tatimi mbi pronën është tatim lokal që paguhet mbi vlerën e pasurive të paluajtshme (hapësira afariste, magazina, tokë) …
Shërbimi kontabël (Kontabilisti)
Shërbimi kontabël është kompani ose person që mban librat kontabël të biznesit — regjistrimi i dokumenteve, përgatitja e…
Likuiditeti
Likuiditeti është aftësia e biznesit të përmbushë me kohë detyrimet financiare rrjedhëse (paga, furnitorë, tatime) me mj…
Solvenca
Solvenca është aftësia e biznesit të mbulojë afatgjatë të gjitha detyrimet — rrjedhëse dhe afatgjata. Ndryshe nga likuid…
Subvencionet dhe grantet
Subvencionet dhe grantet janë fonde financiare të pakthyeshme që bizneset i marrin nga shteti, fondet ose programet ndër…
Bilanci tatimor (DB)
Bilanci tatimor është raport që llogarit bazën tatimore për tatimin mbi fitimin. Niset nga fitimi kontabël, pastaj e kor…
e-Tatime (Portali E-Tax)
e-Tatime është portal online i Drejtorisë së të Hyrave Publike (UJP) përmes të cilit bizneset dorëzojnë elektronikisht d…
MPIN (Raporti mujor i pagave)
MPIN (Raporti mujor për arkëtim të integruar) është formular i detyrueshëm që punëdhënësi dorëzon mujore tek UJP për pag…
Çmimet e transferimit
Çmimet e transferimit janë çmimet me të cilat kryhen transaksionet mes personave të lidhur (kompani nënë-bijë, kompani m…
Auditimi tatimor (Inspektimi)
Auditimi tatimor është procedurë e UJP-së me të cilën kontrollohet nëse biznesi ka llogaritur dhe paguar saktë tatimet d…
Kthimi i TVSH-së (Rimbursimi)
Kthimi i TVSH-së ndodh kur TVSH hyrëse (paguar për blerje) është më e madhe se TVSH dalëse (ngarkuar për shitje) në peri…
Dogana (Detyrimet doganore)
Dogana është detyrim që paguhet gjatë importit të mallrave në Maqedoninë e Veriut. Norma doganore varet nga lloji i mall…
Akciza
Akciza është tatim indirekt që paguhet mbi prodhimin ose importin e mallrave të caktuara — derivate nafte, pije alkoolik…
Përjashtimi tatimor (Lehtësira)
Përjashtimi tatimor është dispozitë ligjore që ul ose eliminon detyrimin tatimor për biznesin. Qëllimi është nxitja e in…
Falimentimi (Bankroti)
Falimentimi është procedurë gjyqësore që hapet kur biznesi nuk mund të përmbushë detyrimet e tij. Qëllimi është shlyerja…
Likuidimi (Mbyllja e kompanisë)
Likuidimi është procedurë vullnetare për mbylljen e biznesit kur kompania është solvente (mund të paguajë të gjitha dety…
Auditori (Auditimi i jashtëm)
Auditimi i jashtëm është kontroll i pavarur i raporteve financiare të biznesit nga një auditor i autorizuar. Qëllimi ësh…
Ligji për shoqëritë tregtare
Ligji për shoqëritë tregtare është ligji bazë që rregullon formimin, menaxhimin dhe mbarimin e shoqërive tregtare (SHPKN…
Tregtia elektronike (e-Commerce)
Tregtia elektronike është shitja e mallrave ose shërbimeve përmes internetit. Në MK, shitësit online kanë të njëjtat det…
Freelancer (Kryerës i pavarur i veprimtarisë)
Freelancer (kryerës i pavarur i veprimtarisë) është person fizik që kryen në mënyrë të pavarur veprimtari profesionale —…
Tatimi mbi fitimin kapital
Fitimi kapital është fitimi i realizuar gjatë shitjes së pjesëve, aksioneve, pasurive të paluajtshme ose pasurive të tje…
Ligji për TVSH-në
Ligji për TVSH-në është akti kryesor ligjor që rregullon tatimin mbi vlerën e shtuar në Maqedoninë e Veriut. Përcakton: …
Provoni Levka — falas.
Krijoni faturë brenda 2 minutash. Pa kartë krediti. I përputhshëm me e-Fatura.
Filloni falas →