Л
levka
Бесплатно →

Комплетен водич за е-Фактура во Северна Македонија (2026)

~20 мин. читање

Сè што треба да знаете за задолжителното е-фактурирање во Северна Македонија: рокови, технички барања, казни, подготовка и споредба на софтвер. Ажурирано февруари 2026.

Што е е-Фактура и зошто станува задолжителна?

е-Фактура е системот за задолжително електронско фактурирање на Северна Македонија, управуван од Управата за јавни приходи (УЈП). Од 1 октомври 2026 година, сите ДДВ-обврзници мора да ги испраќаат фактурите електронски во XML/UBL формат со дигитален потпис. Фактурите се правно невалидни без одобрение од УЈП.

Електронското фактурирање (е-Фактура) претставува дигитална трансформација на традиционалното издавање фактури. Наместо хартиени или PDF фактури, бизнисите мора да генерираат структурирани електронски документи во формат XML/UBL 2.1, усогласени со европскиот стандард EN 16931 на Европската Комисија.

Северна Македонија го следи трендот на соседните земји. Србија го воведе својот систем е-Фактура во 2022–2023 година, Хрватска од јануари 2026 година, додека Европската Унија го донесе Директивата ViDA (ДДВ во дигиталната ера) која бара е-фактурирање за сите прекугранични B2B трансакции од 2030 година.

Клучната разлика на македонскиот систем е моделот на одобрување (clearance model): секоја фактура мора да биде испратена до УЈП и да добие одобрение пред да стане правно валидна. Ова е поригорозно од post-audit моделите каде фактурите се пријавуваат после издавањето. Според анализата на VATupdate, Македонија е една од над 50 земји кои преминуваат на модел на одобрување во реално време.

Системот е-Фактура е дел од поширокиот план за дигитализација на јавните финансии, со цел намалување на даночната евазија, зголемување на транспарентноста и усогласување со стандардите на ЕУ за земјите кандидати.

Временска рамка: клучни датуми за е-Фактура

Пилот тестирањето на е-Фактура започна на 5 јануари 2026 година. Целосната задолжителна примена за сите ДДВ-обврзници е закажана за 1 октомври 2026 година. Бизнисите имаат уште околу 7 месеци да се подготват. Владиниот портал е достапен за основно поднесување.

ДатумНастанВлијание
5 јануари 2026Почеток на пилот фазатаДоброволно тестирање за компании кои сакаат рано да се приклучат
1 април 2026Проширен пилотПовеќе сектори и поголеми компании се вклучуваат во тестирањето
1 октомври 2026Задолжителна применаСите ~50.000–70.000 ДДВ-обврзници мора да користат е-Фактура
2027+ПроширувањеПотенцијално проширување на B2C и помали бизниси

Искуството од Србија покажува дека многу бизниси чекаат до последниот момент. Кога Србија го воведе е-фактурирањето, илјадници компании се обидоа да се регистрираат во последните недели, што доведе до технички проблеми и долги редици за поддршка. Според извештајот на ММФ за Северна Македонија, дигитализацијата на даночната администрација е клучен приоритет за фискална консолидација. Препораката е јасна: започнете со подготовките сега. → Следете го ажурираниот статус и одбројување

Кои бизниси мора да ја користат е-Фактура?

Сите ДДВ-обврзници во Северна Македонија — приближно 50.000 до 70.000 бизниси со годишен промет над 1.000.000 МКД (приближно 16.000 евра). Ова ги вклучува ДООЕЛите, ДОО, трговци поединци, слободни професионалци и занаетчии кои се регистрирани за ДДВ.

Прагот за регистрација за ДДВ во Северна Македонија е годишен промет од 1.000.000 МКД (приближно 16.000 евра), согласно Управата за јавни приходи. Секој бизнис над овој праг е автоматски ДДВ-обврзник и мора да го користи системот е-Фактура од 1 октомври 2026. Бизнисите можат да го проверат својот ДДВ статус преку порталот на Централниот регистар.

Типови бизниси кои се засегнати:

  • ДООЕЛ (Друштво со ограничена одговорност на едно лице) — најчестата правна форма за мали бизниси
  • ДОО (Друштво со ограничена одговорност) — компании со повеќе партнери
  • ТП (Трговец поединец) — индивидуални претприемачи
  • Слободни професионалци — адвокати, сметководители, консултанти, IT професионалци
  • Занаетчии — градежни работници, електричари, водоводџии
  • Акционерски друштва (АД) — поголеми корпорации

Индустрии со најголем волумен на B2B фактури:

Секторите со најмногу B2B фактури — и оттаму најголема потреба за е-Фактура решение — се: трговија на големо и мало (продавници, дистрибутери), градежништво (изведувачи, подизведувачи), производство (фабрики, преработувачка индустрија), транспорт и логистика, и професионални услуги (правни, сметководствени, IT).

Технички барања: UBL, XML и дигитален потпис

Фактурите мора да бидат во формат XML/UBL 2.1 усогласен со EN 16931, потпишани со квалификуван дигитален потпис XAdES, и испратени до УЈП за одобрување во реално време. Задолжителни полиња: ЕДБ на продавачот и купувачот, ставки со количини и единечни цени, ДДВ стапки и износи.

Формат на фактурата

Системот е-Фактура бара XML фактури во стандардот UBL 2.1 (Universal Business Language), развиен од OASIS, усогласени со европскиот стандард EN 16931. Овој стандард е истиот што се користи низ Европската Унија за прекуграничното е-фактурирање, што го олеснува меѓународното фактурирање.

Задолжителни полиња

ПолеОписПример
ЕДБ на продавачЕдинствен даночен бројMK4030012345678
ЕДБ на купувачЕдинствен даночен бројMK4030087654321
Датум на фактураДатум на издавање2026-10-15
СтавкиОпис, количина, единечна ценаВеб дизајн × 1 × 45.000 ден.
ДДВ стапка18% (стандардна) или 5% (намалена)18%
Вкупен износСо и без ДДВ53.100 ден.
Дигитален потписXAdES квалификуван потписАвтоматски од софтверот

Дигитален потпис (XAdES)

Секоја фактура мора да содржи квалификуван дигитален потпис во формат XAdES (XML Advanced Electronic Signatures), дефиниран од ETSI. Дигиталниот потпис гарантира автентичност и интегритет — докажува кој ја издал фактурата и дека не е менувана по потпишувањето. Ова е во согласност со Регулативата eIDAS на ЕУ за електронски потписи.

Модел на одобрување (Clearance Model)

За разлика од некои земји каде фактурите само се пријавуваат, македонскиот систем бара одобрување во реално време. Процесот: бизнисот ја креира фактурата → софтверот генерира XML/UBL → додава дигитален потпис → ја испраќа до УЈП → УЈП ја валидира и одобрува → фактурата станува правно валидна.

Казни за неусогласеност со е-Фактура

Казните за неусогласеност со е-Фактура се движат од 300 до 10.000 евра по прекршок. Фактурите кои не се поднесени преку системот е-Фактура нема да бидат правно валидни, а неусогласените фактури нема да можат да се користат за одбивање на ДДВ.

⚠️ Важно: три нивоа на последици

  1. Парични казни: од 300€ до 10.000€ по прекршок. За мали бизниси со месечни приходи од неколку илјади евра, и една казна може да биде катастрофална.
  2. Правна невалидност: фактури кои не се поднесени преку е-Фактура системот не се правно валидни. Ова значи дека клиентот не може да ги признае како трошок, а вие не можете да ги наплатите со правна сила.
  3. Губење на ДДВ одбивање: неусогласените фактури не можат да се користат за одбивање на влезен ДДВ. Ако примате фактури од добавувачи кои не користат е-Фактура, вие го губите правото на одбивање.

Овие казни значат дека неусогласеноста не е само ризик за вашиот бизнис — туку и за вашите клиенти и партнери. Компаниите кои не преминат на е-Фактура ризикуваат да ги изгубат клиентите кои бараат правно валидни фактури. Согласно Законот за ДДВ на Северна Македонија, правото на одбивање на влезен ДДВ е условено со поседување на валидна електронска фактура. Светска банка ги оценува ваквите реформи како клучни за подобрување на деловната клима во регионот.

Како да се подготвите за е-Фактура: чекор по чекор

Подготовката за е-Фактура вклучува 5 чекори: (1) проверете го вашиот ДДВ статус на ujp.gov.mk, (2) изберете е-фактурирање софтвер или користете го владиниот портал, (3) тестирајте во пилот фазата, (4) обучете го персоналот, (5) преминете целосно пред 1 октомври 2026.

1

Проверете го вашиот ДДВ статус

Посетете го порталот на УЈП (ujp.gov.mk) и проверете дали сте регистрирани за ДДВ. Ако вашиот годишен промет надминува 1.000.000 МКД, мора да бидете регистрирани и да ја користите е-Фактура. Можете да го проверите вашиот статус и преку Централниот регистар.

2

Изберете е-фактурирање решение

Имате три опции: (а) владиниот бесплатен портал — основно поднесување, без автоматизација; (б) специјализиран софтвер како Levka — автоматско генерирање на XML, дигитални потписи, PDF со QR код; (в) ERP интеграција — за поголеми компании со постоечки системи. Споредете ги сите решенија →

3

Тестирајте во пилот фазата

Пилот фазата е активна од 5 јануари 2026. Искористете ја за да тестирате без ризик. Испратете пробни фактури, проверете дали вашиот софтвер правилно ги генерира XML датотеките и дали УЈП ги прифаќа.

4

Обучете го персоналот

Осигурајте дека вашиот сметководител и лицата одговорни за фактурирање знаат како да го користат новиот систем. Ако работите со надворешно сметководство, координирајте со нив.

5

Преминете целосно пред 1 октомври

Не чекајте до последниот ден. Целете да бидете потполно оперативни најмалку 2 недели пред рокот за да избегнете технички проблеми и казни.

Споредба на софтвер за е-Фактура во Северна Македонија

Бизнисите во Северна Македонија имаат неколку опции за е-фактурирање: бесплатниот владин портал на УЈП, специјализиран SaaS софтвер како Levka, или ERP интеграции од меѓународни провајдери како EDICOM и Comarch. Изборот зависи од големината на бизнисот, бројот на фактури и буџетот.

Решение Тип Цел Цена МК фокус Јазици
LevkaМодерен SaaSМали бизниси, ДООЕЛБесплатно (бета)✅ НаменскиMK, SQ, EN
УЈП ПорталВладин порталСите бизнисиБесплатно⚠️ ОсновенMK
DDD InvoicesAPI платформаПрограмери, enterpriseEnterprise❌ ЛондонEN
SNI TechnologySAP интеграцијаГолеми enterpriseEnterprise❌ SAPEN
EDICOMГлобален e-invoicingМултинационалниEnterprise❌ ГлобаленMulti
AccentЛокална IT фирмаРазличниНепознато⚠️ Можен модулMK

За типичен мал бизнис во Северна Македонија — ДООЕЛ со 10–100 фактури месечно — клучните фактори при избор се: цена (достапна за мали бизниси), лесност на користење (без техничко знаење), јазик (поддршка на македонски), и е-Фактура усогласеност (автоматско генерирање на XML и дигитален потпис). Според Doing Business на Светска банка, достапноста на дигитални алатки е клучна за конкурентноста на малите бизниси. Европската Комисија преку програмата CEF eInvoicing активно поддржува усвојување на е-фактурирање во земјите кандидати.

Најчесто поставувани прашања

Што е е-Фактура во Северна Македонија?+
е-Фактура е системот за задолжително електронско фактурирање управуван од Управата за јавни приходи (УЈП). Од 1 октомври 2026, сите ДДВ-обврзници мора да испраќаат фактури електронски во XML/UBL формат со дигитален потпис.
Кога е-Фактура станува задолжителна?+
Целосната задолжителна примена е закажана за 1 октомври 2026 година. Пилот тестирањето е активно од 5 јануари 2026.
Кој мора да ја користи е-Фактура?+
Сите ДДВ-обврзници во Северна Македонија — приближно 50.000 до 70.000 бизниси со годишен промет над 1.000.000 МКД (приближно 16.000 евра).
Какви се казните за неусогласеност?+
Казните се движат од 300 до 10.000 евра по прекршок. Дополнително, неусогласените фактури не се правно валидни и не можат да се користат за одбивање на ДДВ.
Што е UBL 2.1 формат?+
UBL 2.1 (Universal Business Language) е меѓународен XML стандард за бизнис документи, вклучувајќи фактури. Е-Фактура системот во Северна Македонија бара фактури во овој формат, усогласени со европскиот стандард EN 16931.
Што е XAdES дигитален потпис?+
XAdES (XML Advanced Electronic Signatures) е формат за квалификувани дигитални потписи на XML документи. Секоја е-Фактура мора да содржи XAdES потпис кој гарантира автентичност и интегритет на фактурата.
Што е clearance model?+
Clearance model значи дека секоја фактура мора да добие одобрение од УЈП пред да стане правно валидна. Фактурата се испраќа до УЈП, се валидира, и само по одобрувањето може да се смета за правно обврзувачка.
Дали владиниот портал е доволен?+
Владиниот портал нуди основно поднесување на фактури, но без автоматизација, управување со клиенти, финансиски извештаи или PDF генерирање. За бизниси со повеќе од 5-10 фактури месечно, специјализиран софтвер е значително поефикасен.
Колку чини Levka?+
Levka е бесплатна за време на бета фазата. Планираните цени ќе бидат достапни SaaS планови дизајнирани за мали бизниси во Северна Македонија.
На кои јазици работи Levka?+
Levka е целосно достапна на три јазици: македонски (Македонски), албански (Shqip) и англиски (English).
Дали Levka генерира QR кодови за плаќање?+
Да, секоја фактура вклучува QR код за плаќање компатибилен со македонскиот банкарски стандард, овозможувајќи инстант банкарски трансфери.
Како е-Фактура влијае на мојот сметководител?+
Вашиот сметководител ќе мора да работи со електронски фактури наместо хартиени. Повеќето сметководствени фирми веќе се подготвуваат. Координирајте со вашиот сметководител за да изберете компатибилен софтвер.
Дали е-Фактура важи за B2C фактури?+
Првичната задолжителна примена од октомври 2026 е фокусирана на B2B трансакции меѓу ДДВ-обврзници. Проширување на B2C и помали бизниси е можно во иднина.
Што ако мојот добавувач не користи е-Фактура?+
Ако примате фактури од добавувачи кои не го користат системот е-Фактура, тие фактури нема да бидат правно валидни и вие нема да можете да го одбивате влезниот ДДВ. Ова создава силен поттик за сите учесници да се усогласат.
Како Србија го спроведе е-фактурирањето?+
Србија го воведе е-фактурирањето во 2022–2023. Искуството покажа дека многу бизниси чекаа до последниот момент, што доведе до технички проблеми. Македонија може да учи од ова искуство.
Дали ми треба посебен хардвер за е-Фактура?+
Не. Софтверски решенија како Levka се целосно базирани на cloud и работат во секој модерен веб пребарувач. Не е потребна инсталација на софтвер или посебен хардвер.
Што е EN 16931 стандард?+
EN 16931 е европски стандард за електронско фактурирање кој дефинира семантичкиот модел на податоци за основните елементи на електронска фактура. Системот е-Фактура во Северна Македонија бара усогласеност со овој стандард.
Дали Levka е cloud апликација?+
Да, Levka е целосно базирана на cloud. Не е потребна инсталација — работи во секој модерен веб пребарувач на десктоп и мобилен.
Кои ДДВ стапки ги поддржува Levka?+
Levka автоматски ги пресметува двете ДДВ стапки во Северна Македонија: стандардната стапка од 18% и намалената стапка од 5% за квалификувани стоки и услуги.
Како да се регистрирам за пилот фазата?+
За учество во пилот фазата, посетете го порталот на УЈП (efaktura-test.ujp.gov.mk) или контактирајте ги директно. Алтернативно, регистрирајте се на Levka и тестирајте ја интеграцијата со е-Фактура тест средината.
Дали можам да издавам кредитни фактури преку е-Фактура?+
Да, системот е-Фактура поддржува кредитни фактури (книжни одобренија) и корективни фактури. Levka овозможува креирање на овие документи со автоматско поврзување со оригиналната фактура.
Колку е безбедна е-Фактура?+
Системот е-Фактура користи квалификувани дигитални потписи (XAdES) и шифрирана комуникација со серверите на УЈП. Ова гарантира дека фактурите не можат да бидат фалсификувани или менувани после поднесувањето.
Дали е-Фактура е компатибилна со ЕУ стандардите?+
Да. Системот е-Фактура е базиран на UBL 2.1 и EN 16931, истите стандарди кои ги користи Европската Унија. Ова ја олеснува идната интеграција кога Северна Македонија ќе стане членка на ЕУ.
Што ако имам технички проблеми при поднесување?+
УЈП нуди техничка поддршка за системот е-Фактура. Ако користите софтвер како Levka, тимот за поддршка ви помага со решавање на технички проблеми. Започнете со тестирање за време на пилот фазата за да ги идентификувате проблемите рано.
Како е-Фактура влијае на прекугранични трансакции?+
Тековно, е-Фактура е фокусирана на домашни B2B трансакции. За прекугранични фактури, постоечките правила продолжуваат да важат, но усогласеноста со EN 16931 ја олеснува идната интероперабилност со ЕУ системите.
Што е ЕДБ (Единствен даночен број)?+
ЕДБ (Единствен даночен број) е 13-цифрен идентификациски број доделен од УЈП на секој даночен обврзник во Северна Македонија. Тој е задолжително поле во секоја е-Фактура — и за продавачот и за купувачот. Форматот е MK + 13 цифри (пример: MK4030012345678).
Дали можам да го одложам преминувањето на е-Фактура?+
Не. Рокот од 1 октомври 2026 е законски обврзувачки за сите ДДВ-обврзници. Нема одложувања или исклучоци за мали бизниси. Фактурите издадени надвор од системот по овој датум нема да бидат правно валидни.
Каква е разликата меѓу е-Фактура и обична PDF фактура?+
PDF фактура е визуелен документ наменет за луѓе. е-Фактура е структуриран XML документ во формат UBL 2.1 кој може да се чита машински, содржи дигитален потпис и мора да биде одобрен од УЈП. PDF-от е само визуелна репрезентација — правно валидна е само XML верзијата одобрена од УЈП.
Што е Директивата ViDA на ЕУ?+
ViDA (ДДВ во дигиталната ера) е директива на ЕУ усвоена во 2024 која бара задолжително е-фактурирање за сите прекугранични B2B трансакции во ЕУ до 2030. Системот е-Фактура на Северна Македонија е дизајниран за компатибилност со ViDA, подготвувајќи ги бизнисите за евентуално членство во ЕУ.
Колку време трае одобрувањето на фактура од УЈП?+
Во clearance моделот, одобрувањето е дизајнирано да биде речиси моментално — неколку секунди до максимум неколку минути. Системот автоматски ја валидира фактурата (формат, потпис, полиња) и издава одобрение или одбивање.
Дали треба да ги чувам хартиените копии на фактурите?+
Не. Со е-Фактура, електронската верзија (XML) одобрена од УЈП е правно валидниот оригинал. Нема потреба од печатење или архивирање хартиени копии. Фактурите мора да се чуваат електронски најмалку 10 години согласно македонското законодавство.
Што се случува ако УЈП ја одбие мојата фактура?+
Ако УЈП ја одбие фактурата, ќе добиете порака со причината за одбивање (невалиден формат, погрешен ЕДБ, недостасувачки полиња итн.). Мора да ја исправите грешката и повторно да ја поднесете. Софтвер како Levka автоматски ги валидира фактурите пред поднесување за да се минимизираат одбивањата.
Дали фрилансерите мора да користат е-Фактура?+
Да, ако се регистрирани за ДДВ (годишен промет над 1.000.000 МКД). Многу фрилансери во IT, дизајн, преведување и консалтинг го надминуваат овој праг. Levka е дизајнирана специјално за фрилансери и мали бизниси — едноставна, без техничко знаење.
Како функционира QR кодот на фактурата?+
QR кодот содржи информации за плаќање (износ, IBAN, референца) кодирани по македонскиот банкарски стандард. Клиентот може да го скенира со банкарската апликација на мобилен и да го изврши плаќањето инстантно без рачно внесување податоци.
Дали е-Фактура влијае на даночните пријави?+
Да. Бидејќи сите фактури поминуваат низ УЈП, даночната администрација автоматски има увид во сите ваши трансакции. Ова ги олеснува ДДВ пријавите, го намалува ризикот од грешки и може да доведе до автоматско пополнување на даночни формулари во иднина.
Дали Levka работи на мобилен телефон?+
Да. Levka е целосно респонзивна веб апликација оптимизирана за мобилен. Можете да креирате и испраќате фактури од вашиот телефон или таблет преку веб прелистувач, без инсталирање апликација.
Што е ЕМБС и дали е потребен за е-Фактура?+
ЕМБС (Единствен матичен број на субјект) е 7-цифрен регистрационен број доделен од Централниот регистар. Тој е различен од ЕДБ (даночниот број). За е-Фактура, потребни се и двата — ЕДБ за даночна идентификација и ЕМБС за правна идентификација.
Дали постојат исклучоци од е-Фактура за одредени индустрии?+
Моментално, нема индустриски исклучоци. Сите ДДВ-обврзници, без разлика на секторот — градежништво, ИТ, трговија, производство, услуги — мора да го користат системот. Единствениот критериум е дали бизнисот е регистриран за ДДВ.
Која е разликата меѓу стандардна и намалена ДДВ стапка?+
Стандардната ДДВ стапка во Северна Македонија е 18% и се применува на повеќето стоки и услуги. Намалената стапка од 5% се применува на одредени основни производи: храна, лекови, книги, земјоделски производи и некои други категории определени со закон.
Како да го проверам мојот ЕДБ број?+
Можете да го проверите вашиот ЕДБ број на порталот на Управата за јавни приходи (ujp.gov.mk) или во вашата даночна документација. Ако немате ЕДБ, треба да се регистрирате кај УЈП. Levka бара ЕДБ при регистрација за автоматско пополнување на фактурите.
Како Хрватска го спроведе е-фактурирањето?+
Хрватска го воведе задолжителното B2B е-фактурирање од јануари 2026, користејќи го истиот UBL 2.1 / EN 16931 стандард. Како земја членка на ЕУ, Хрватска мораше да се усогласи со Директивата ViDA. Македонскиот систем е модел базиран на истите европски стандарди.

Поврзани содржини

🧮Откријте ги вашите даночни обврски→⚖️ДООЕЛ vs Фрилансер — кој е подобар?→📅Кога е рокот за е-Фактура?→⚖️Споредба: 6 решенија→📄Шаблони за фактури→🏙️Фактурирање по градови→

Пробајте го Levka — бесплатно.

Креирај фактура за 2 минути. Без кредитна картичка. Компатибилно со е-Фактура.

Започнете бесплатно →